تعریف ICDL مهارتهای هفتگانه کامپیوتر
ICDL مخفف International Computer Driving License به معنای «گواهینامه بینالمللی کاربری کامپیوتر» است. این استاندارد بینالمللی برای یادگیری مهارتهای اولیه استفاده از کامپیوتر طراحی شده و در هفت مهارت اصلی دستهبندی میشود.
مهارتهای هفتگانه ICDL
- مفاهیم پایه فناوری اطلاعات Basic Concepts of IT
آشنایی با مفاهیم اولیه فناوری اطلاعات، سختافزار، نرمافزار، شبکهها و امنیت دادهها.
مثال آشنایی با انواع کامپیوترها، سیستمعاملها، و کاربرد اینترنت. - استفاده از کامپیوتر و مدیریت فایلها Using Computer and Managing Files
آموزش نحوه کار با سیستمعامل مانند ویندوز، مدیریت فایلها و پوشهها، و آشنایی با تنظیمات اصلی سیستم.
مثال ایجاد پوشه، کپی و انتقال فایلها. - واژهپردازی Word Processing
استفاده از نرمافزارهای ویرایش متن مانند Microsoft Word برای ایجاد، ویرایش، و قالببندی اسناد.
مثال نوشتن نامه، ایجاد جدول و قالببندی متن. - صفحات گسترده Spreadsheets
کار با نرمافزارهایی مثل Microsoft Excel برای مدیریت دادهها، ایجاد جداول، فرمولنویسی و تحلیل اطلاعات.
مثال محاسبه حقوق و دستمزد یا ایجاد نمودار. - پایگاههای داده Database
استفاده از نرمافزارهای پایگاه داده مثل Microsoft Access برای ذخیره و مدیریت دادهها.
مثال ایجاد پایگاه داده مشتریان یک شرکت. - ارائه مطالب Presentation
کار با نرمافزارهایی مثل Microsoft PowerPoint برای طراحی و ارائه اسلایدهای حرفهای.
مثال ارائه گزارشها و پروژهها. - اطلاعات و ارتباطات Information and Communication
استفاده از اینترنت، ایمیل، و ابزارهای ارتباطی آنلاین برای جستجو، ارسال و دریافت اطلاعات.
مثال جستجوی گوگل، ارسال ایمیل، کار با مرورگرها.
مزایای یادگیری ICDL
- ارتقای مهارتهای کامپیوتری یادگیری پایهای و کاربردی برای کار با کامپیوتر.
- افزایش فرصتهای شغلی شرط ورود به بسیاری از مشاغل در دنیای دیجیتال.
- بهبود بهرهوری آشنایی با ابزارهایی که زندگی شخصی و حرفهای را آسانتر میکنند.
مفاهیم اساسی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات
- IT فناوری اطلاعات – Information Technology
استفاده از رایانهها، شبکهها، سختافزار و نرمافزار برای ذخیرهسازی، مدیریت و انتقال دادهها.
مثال مدیریت پایگاه داده، توسعه نرمافزار، شبکههای کامپیوتری. - ICT فناوری اطلاعات و ارتباطات – Information and Communication Technology
ترکیبی از فناوری اطلاعات IT و ابزارهای ارتباطی برای انتقال و پردازش اطلاعات، شامل اینترنت، تلفن همراه، و رسانههای دیجیتال.
مثال آموزش از راه دور، کنفرانسهای ویدیویی. - IS سیستمهای اطلاعاتی – Information Systems
ترکیب انسانها، سختافزار، نرمافزار، و دادهها برای جمعآوری، پردازش، ذخیره و توزیع اطلاعات.
مثال سیستمهای مدیریت منابع انسانی HRMS، سیستمهای حسابداری. - IoT اینترنت اشیاء – Internet of Things
شبکهای از دستگاههای فیزیکی متصل به اینترنت که اطلاعات را جمعآوری و به اشتراک میگذارند.
مثال خانههای هوشمند، دستیارهای صوتی مثل Alexa - AI هوش مصنوعی – Artificial Intelligence
شبیهسازی هوش انسانی در ماشینها برای انجام کارهایی مثل یادگیری، تصمیمگیری و حل مسئله.
مثال چتباتها، تشخیص چهره. - Big Data کلان دادهها
مجموعههای عظیم داده که بهصورت ساختاریافته یا غیرساختاریافته هستند و برای تحلیل، تصمیمگیری، و کشف الگوها استفاده میشوند.
مثال تحلیل رفتار کاربران در شبکههای اجتماعی. - Cloud Computing رایانش ابری
ارائه خدمات ذخیرهسازی و پردازش دادهها از طریق اینترنت به جای استفاده از سختافزار محلی.
مثال Google Drive، Amazon Web Services AWS - Cybersecurity امنیت سایبری
حفاظت از سیستمها و دادهها در برابر حملات سایبری.
مثال فایروالها، رمزگذاری اطلاعات. - 5G
نسل پنجم شبکههای ارتباطی که سرعت و کیفیت انتقال دادهها را بسیار افزایش میدهد.
مثال اینترنت فوق سریع برای خودروهای خودران. - Blockchain بلاکچین
فناوری دفتر کل توزیعشده برای ثبت تراکنشها بهصورت شفاف و امن.
مثال بیتکوین، قراردادهای هوشمند.
سختافزار Hardware
استارت Power Button دکمهای برای روشن و خاموش کردن دستگاه.
- بایوس BIOS نرمافزار پایه در چیپ مادربورد که راهاندازی اولیه سختافزار را انجام میدهد.
- رام ROM حافظه فقط خواندنی که اطلاعات دائمی سیستم را نگه میدارد.
- رم RAM حافظه موقت که برای پردازش سریع دادهها استفاده میشود.
- مادربورد Motherboard برد اصلی که تمام قطعات کامپیوتر را به هم متصل میکند.
- پردازنده CPU واحد پردازش مرکزی که عملیات محاسباتی را انجام میدهد.
- کارت گرافیک GPU قطعهای برای پردازش تصاویر و گرافیک.
- هارد دیسک HDD حافظهای برای ذخیرهسازی دادههای دائمی.
- درایو حالت جامد SSD حافظه سریع برای ذخیرهسازی داده.
- منبع تغذیه Power Supply قطعهای برای تأمین برق سایر قطعات.
نرمافزار Software
- سیستمعامل Operating System نرمافزاری که مدیریت سختافزار و اجرای برنامهها را بر عهده دارد.
- درایور Driver نرمافزار واسط بین سیستمعامل و سختافزار.
- برنامه Application نرمافزار برای انجام وظایف خاص مثل ویرایش متن یا بازی.
- واسط کاربری UI نمای گرافیکی یا متنی برای تعامل کاربر با سیستم.
- کد منبع Source Code دستورالعملهای نوشتهشده توسط برنامهنویس برای ایجاد نرمافزار.
- پایگاهداده Database نرمافزاری برای ذخیره و مدیریت دادهها.
تعاریف مرتبط با پردازندهها و واحد گرافیکی
شرکتها و فناوریهای مرتبط
- اینتل Intel یکی از بزرگترین تولیدکنندگان پردازندههای کامپیوتری در جهان که به طراحی و تولید پردازندههایی با کارایی بالا مثل Core i3، i5، i7 و i9 شناخته میشود.
- ایامدی AMD شرکت پیشرو دیگر در زمینه تولید پردازندهها و کارتهای گرافیکی که رقیب اصلی اینتل و انویدیا است. پردازندههای سری Ryzen از محصولات محبوب این شرکت هستند.
رَیزن Ryzen خانوادهای از پردازندههای AMD که برای کاربران عادی و حرفهای طراحی شدهاند. سری Ryzen در دستههای متنوعی مثل Ryzen 3، Ryzen 5، Ryzen 7 و Ryzen 9 عرضه میشود و به قدرت پردازش بالا و قیمت رقابتی معروف است.
پردازنده CPU
- پردازنده Processor واحد پردازش مرکزی CPU که تمامی عملیات محاسباتی و منطقی را انجام میدهد. برندهای معروف شامل Intel و AMD هستند.
- نسل Generation نشاندهنده نسل پردازنده است که تکنولوژی، معماری و عملکرد آن را مشخص میکند. مثلاً در پردازندههای اینتل، نسل 12 و 13 مثل Core i7-13700K بهبودهایی در سرعت و مصرف انرژی دارند.
کارت گرافیک GPU
- کارت گرافیک GPU واحد پردازش گرافیکی برای پردازش تصاویر، ویدئوها و اجرای بازیها. کارت گرافیکها یا مستقل هستند مانند NVIDIA GeForce یا AMD Radeon یا به صورت مجتمع با CPU عرضه میشوند مثل Intel UHD Graphics.
- انویدیا NVIDIA شرکت پیشرو در طراحی کارتهای گرافیکی مستقل با سریهای معروف مثل RTX و GTX.
- کارت مجتمع Integrated GPU گرافیک داخلی که در CPU تعبیه شده و برای کارهای سبک استفاده میشود. مثلاً Intel UHD یا AMD Radeon Vega.
- کارت مستقل Dedicated GPU کارتهای گرافیکی قدرتمند که به صورت جداگانه به مادربورد وصل میشوند و برای بازی، رندرینگ و هوش مصنوعی استفاده میشوند.
معماری و نسلها
- معماری Architecture طراحی پایه سختافزار CPU یا GPU که مشخص میکند یک محصول چقدر بهینه و سریع است. مثلاً معماری Zen در پردازندههای Ryzen یا Alder Lake در نسل 12 اینتل.
- واحدهای پردازشی Cores تعداد هستههای موجود در CPU که هرکدام میتوانند عملیات مجزا انجام دهند. تعداد بیشتر هستهها به معنی قابلیت پردازش بیشتر به صورت همزمان است.
- فرکانس Clock Speed سرعت پردازش پردازنده که بر حسب گیگاهرتز GHz اندازهگیری میشود. فرکانس بالاتر معمولاً به معنای سرعت بیشتر است.
